Behandeling van PMDD

Hoe ziet de behandeling van PMDD eruit? Bestaat er een PMDD-specialist? Bestaan er oplossingen? Wij zetten voor jouw de behandelingsmogelijkheden op een rijtje.
Leestijd:
2 min.
Stethoscoop en aantekeningen voor de behandeling van PMDD
Op zaterdag 2 maart om 20u00 kan je deelnemen aan de online webinar: "PMDD: Begrijp de 4 fasen van je menstruatiecyclus". Slechts 10 plaatsen beschikbaar, schrijf je nu in! Klik hier voor meer informatie.

Wat is PMDD?

PMDD staat voor ‘Premenstrual Dysphoric Disorder’. Het is een ernstige stemmingsstoornis die gelinkt is aan de menstruatiecyclus. Het zorgt voor maandelijkse klachten die telkens 1 - 2 weken voor de menstruatie optreden. Het gaat om: depressie, angst, irritatie, woede, gevoelens van hopeloosheid, vermoeidheid etc. 

Lees ook: Wat is PMDD?

Behandeling van PMDD

De behandeling van PMDD begint met een diagnose. De enige manier om dit te krijgen is door je symptomen gedurende 2 - 3 maanden dagelijks te tracken. Er bestaan nog geen specialisten op dit gebied. Je kan terecht bij je huisarts, gynaecoloog of psychiater. 

Vervolgens kan je samen met je dokter de behandelingsmogelijkheden bekijken. De exacte oorzaak van PMDD is nog niet bekend. Wetenschappelijk onderzoek naar PMDD staat helaas nog maar in haar kinderschoenen. De behandelingen die er bestaan, zijn dus vooral symptoombestrijding. 

Lees ook: 11 eenvoudige tips zodat jouw dokter je beter begrijpt

Gelukkig zijn er wel een aantal behandelingsmogelijkheden die je kan bespreken met je arts. Hij/zij zal je ook kunnen uitleggen wat de bijwerkingen en risico's zijn. Helaas is er weinig onderzoek naar hoe effectief sommige behandelingen zijn.

Anticonceptiepil

Meestal wordt ‘de pil’ gebruikt om zwangerschap te voorkomen. Voor sommige vrouwen met PMDD kan het een oplossing bieden tegen hun klachten.

De hormonen in de anticonceptiepil zorgen ervoor dat je geen eisprong meer hebt. Het legt je eigen hormonaal systeem stil. Op die manier heb je geen natuurlijke hormoonschommelingen meer. Wetenschappers vermoeden dat de hersenen van vrouwen met PMDD gevoeliger reageren op die schommelingen. Daardoor kan het gebruik van anticonceptiepillen je symptomen verlichten. 

Toch blijken niet alle anticonceptiepillen een goede keuze bij het bestrijden van PMDD-symptomen. Uit onderzoek blijkt dat je het best geholpen kan zijn met een vierde generatie-pil. Ze bevatten een combinatie van ethynylestradiol en drospirenon. Het gaat om de volgende anticonceptiepillen: Yasmin, Yaz, Rosal en Zoely. 

Antidepressiva

Een bepaald type antidepressiva kan PMS en PMDD-symptomen verlichten: SSRI’s. Het staat voor ‘Selectieve serotonine-heropnameremmers’. 

Je kan ze ofwel gedurende heel je cyclus nemen, ofwel enkel in de tweede helft ervan. Onderzoek toont aan dat beide manieren even effectief zijn. De medicatie zorgt ervoor dat je serotoninegehalte, ook wel het gelukshormoon genoemd, verhoogd wordt. Enkele bijwerkingen die veel voorkomen zijn o.a. misselijkheid, minder energie, slaperigheid, vermoeidheid, lager libido en zweten.

Deze SSRI’s kunnen zijn effectief bij de behandeling van PMDD: fluoxetine, sertraline, paroxetine en citalopram. 

Kunstmatige menopauze

Specifieke medicatie, GnRH-agonisten, zorgen ervoor dat je eierstokken veel minder oestrogeen en progesteron produceren. Daardoor krijg je geen menstruatie meer en kom je in een kunstmatige menopauze. Hierdoor kunnen PMS- en PMDD-symptomen verdwijnen.

Dokters zullen dit echter niet snel aanraden. Er kunnen namelijk ernstige bijwerkingen optreden zoals botontkalking, opvliegers en erg zweten 's nachts. Na enkele maanden wordt vaak hormoonbehandeling gebruikt om de bijwerkingen tegen te gaan. Hierdoor is het mogelijk dat je opnieuw PMDD-symptomen krijgt. Meer onderzoek is dus nodig. 

Baarmoeder en/of eierstokken verwijderen

Indien alle voorgaande behandelingen niet werken, kan je je baarmoeder en eierstokken laten verwijderen. Dit heet een hysterectomie en een bilaterale oophorectomie. Op die manier ben je meteen in de overgang. De operatie is echter heel ingrijpend en kan ernstige bijwerkingen hebben. Uit onderzoek blijkt wel dat PMS- en PMDD-symptomen volledig kunnen verdwijnen in combinatie met hormoontherapie. Deze behandeling kan enkel als allerlaatste optie overwogen worden.

Conclusie

Er bestaan verschillende behandelingsmogelijkheden om PMS- en PMDD-symptomen te bestrijden. Omdat de oorzaak van PMS en PMDD nog niet helemaal bekend is, gaat het vooral om symptoombestrijding. Iedereen is anders en elk lichaam reageert anders op de behandelingen. Daarom kan het zijn dat de ene behandeling wel werkt voor jou, maar voor iemand anders geen oplossing is (of omgekeerd). Bespreek altijd heel goed je behandeling met een arts.

Lees ook: Wat is het verschil tussen PMS en PMDD?
Bronnen:
Gialeraki, Argyri, et al. “Oral Contraceptives and HRT Risk of Thrombosis.” Clinical and Applied Thrombosis/Hemostasis, vol. 24, no. 2, 2018, pp. 217–225.
Hantsoo, L. & Epperson, C. N. Allopregnanolone in premenstrual dysphoric disorder (PMDD): Evidence for dysregulated sensitivity to GABA-A receptor modulating neuroactive steroids across the menstrual cycle. Neurobiol. Stress 12, 100213 (2020).  
Maharaj, Shalini, and Kenneth Trevino. “A Comprehensive Review of Treatment Options for Premenstrual Syndrome and Premenstrual Dysphoric Disorder.” Journal of Psychiatric Practice, vol. 21, no. 5, Sept. 2015, pp. 334–50. DOI.org (Crossref), https://doi.org/10.1097/PRA.0000000000000099.  

Lees ook